2.jpg

Woord van de maand - Februari - de luidklok

Bij sommige mensen is onze luidklok beter bekend als ‘de schellebelle’. Met een zeer doordringend klokgelui, worden mensen op zondag een half uur voor de dienst begint (en ook nog kort voor de voorzang begint) opgeroepen om naar de kerk te komen. Dat is best een mooi gebruik?

In het Dienstboek van de PKN lezen we: ‘In de meeste gemeenten worden voor de dienst – naargelang het plaatselijk gebruik – een of enkele malen de klokken geluid. Het is een signaal van de openbare eredienst van de kerk. Sommige kerken beschikken over meer dan één klok. Dat geeft de gelegenheid om in het gelui onderscheid te maken tussen de aard van de diensten, bijvoorbeeld feesten of ‘gewone’ zondagen, gebedsdiensten en rouw- en trouwdiensten’.
De West-Europese luidtraditie is al zeer oud; ze stamt uit de vroege Middeleeuwen en is door pauselijk decreet (rond 1100) bevestigd voor alle kerken en kapellen.
Daarnaast werd aan klokken een uitgebreide wereldlijke signaalfunctie toegekend.
Klokken werden vaak vernoemd naar heiligen en speciaal gewijd.
In Nederland werden deze tradities steeds gevolgd.
Na de Reformatie is de betekenis van de wijdingen verdwenen, maar de gewoonte om bij aanvang van de kerkdienst (en bij andere gelegenheden zoals begrafenissen, huwelijken, nationale of regionale gebeurtenissen) te luiden, bleef bestaan.

Bij de bouw van onze Kruiskerk in 1938 werd een klein torentje op het kerkdak geplaatst. Daar zou een klok in moeten hangen, maar daarvoor was toen geen geld. Dat was een halve eeuw later gelukkig anders. Speciale acties brachten het geld (een kleine fl. 9.000,-) in 1988 bijeen en de Koninklijke Eijsbouts in Asten mocht de klok maken en plaatsen.
De klok werd speciaal voor ons gegoten en is versierd met het logo van de bond van Vrije Evangelische Gemeenten en met de tekst: kruiskerk, Vrije Evangelische gemeente Heerde 1835-1988
Zo worden sinds dat jaar de doordringende klanken van de luidklok tot in de wijde omgeving van de Kruiskerk gehoord, al is het dan ook een ‘schellebelle’.

Klokluiden is ook een vorm van zendingsgemeente zijn. Zomaar worden mensen in hun bezigheden herinnerd aan het feit, dat er ook nog een God is! En Hij nodigt ons in zijn huis.

In de 19e eeuw kwam het voor, dat de dominee zomaar midden op de dag ‘de Geest had’ en de mensen via de luidklok naar de kerk riep. Ze kwamen van heinde en verre en in groten getale. Dat waren nog eens tijden!
We hopen dat we allemaal ‘de klok hebben horen luiden’ en trouw onze plek zullen innemen.
Dat met het luiden van klokken in vroegere tijden ook wel boze geesten verjaagd werden, doet vandaag niet meer ter zake.
Dat andere spreekt meer tot onze verbeelding.


eerder verschenen colums:


BIJ DE MAAND OKTOBER
BIJ DE MAAND SEPTEMBER
BIJ DE MAAND JULI-AUGUSTUS
BIJ DE MAAND JUNI
BIJ DE MAAND MEI
BIJ DE MAAND APRIL